22  września nastąpiło oficjalnie otwarcie budynku E2, w którym znalazły się kliniki zakaźne.
Duże, przestronne sale jedno- i dwuosobowe z łazienkami, nowoczesny system wentylacji z możliwością wytworzenia podciśnienia, duże śluzy izolacyjne oraz rozwiązania pozwalające na szybkie dostosowanie obiektu do sytuacji epidemicznej – tak wygląda nowy budynek E2 przy ul. Żurawiej w Białymstoku.
Do budynku E2 w ostatnich tygodniach przeniosły się dwie kliniki zakaźne Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego: Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii oraz Klinika Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji.
Budynek został zaprojektowany z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Dostęp do obiektu z poziomu terenu zapewnia winda. Zastosowano również rozwiązania związane z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii – na dachu budynku zamontowano panele fotowoltaiczne.

Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii zajmuje pomieszczenia na dwóch kondygnacjach – 0 i I – i dysponuje 31 łóżkami, w tym 8 izolatkami. Z kolei Klinika Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji mieści się na II piętrze i posiada 20 łóżek w tym 3 izolatki.

Jednym z najważniejszych elementów nowej infrastruktury są warunki izolacji pacjentów. W budynku zastosowano instalację wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z możliwością wytworzenia podciśnienia w pomieszczeniach. Rozwiązanie to ma ograniczać przemieszczanie się potencjalnie zakaźnego powietrza poza izolowane pomieszczenie.

Wszystkie sale zaprojektowano jako jedno- lub maksymalnie dwuosobowe, z własnymi łazienkami. Sale chorych są większe niż standardowe w szpitalach. Ich powierzchnia pozwala na swobodne rozmieszczenie dodatkowego sprzętu medycznego, jeśli będzie tego wymagał stan pacjenta, a także na swobodne przemieszczanie się personelu, również w ubraniach ochronnych (kombinezonach), jeśli pojawi się taka potrzeba.
Szczególne znaczenie mają także śluzy prowadzące do sal chorych. Są one obszerne – tak żeby dwie czy trzy osoby mogły się w niej swobodnie przygotować do wejścia na salę.
Nowy budynek został zaprojektowany nie tylko z myślą o codziennej działalności klinicznej, ale również o sytuacjach wymagających zwiększenia możliwości izolowania pacjentów. W przypadku wystąpienia takiej potrzeby cały obiekt lub poszczególne kliniki będą mogły zostać przekształcone w szpital jednoimienny. Lekarze podkreślają, że biorąc pod uwagę m.in. mobilność ludzi i możliwość szybkiego rozprzestrzeniania się patogenów, system ochrony zdrowia powinien być przygotowany również na pojawienie się nowych zagrożeń epidemicznych.

– To jest tylko kwestia czasu, biorąc pod uwagę mobilność ludzi. W każdej chwili może pojawić się nowe zagrożenie – mówi prof. Robert Flisiak. – Nie jesteśmy w stanie przewidzieć, jakie problemy pojawią się w przyszłości. Możemy natomiast przygotować infrastrukturę, która pozwoli nam na szybką reakcję.

Przestrzeń dla pacjentów, personelu i studentów

Na poziomie -1 zaplanowano m.in. szatnie personelu wraz z węzłami sanitarnymi, szatnię dla studentów i odwiedzających, sale odpraw, pomieszczenia techniczne oraz łazienki dla odwiedzających, w tym dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Budynek E2 przy ul. Żurawiej ma 5023 m² powierzchni całkowitej, jego kubatura wynosi 19 391 m³, a powierzchnia użytkowa netto – 4225 m². Inwestycja kosztowała 49,9 mln zł, z czego 49 410 980 zł stanowiło dofinansowanie z Ministerstwa Zdrowia, a 489 020 zł to udział własny Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku.

Zgodnie z umową zawartą z Ministerstwem Zdrowia termin zakończenia inwestycji określono na koniec 2026 roku, ale Kliniki rozpoczęły swoją działalność w nowej lokalizacji już w sierpniu.

Na podstawie art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 18.10.2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów, z uwagi na brak możliwości doręczenia wezwania do odbioru depozytu lub nieustalenie osoby uprawnionej, wzywam wszystkie osoby uprawnione (właścicieli lub osoby posiadające inny tytuł prawny po jego wykazaniu stosownym dokumentem) do niezwłocznego odbioru w terminie najpóźniej 3 lat liczonych od dnia 31.03.2025 r. niżej wymienionych depozytów przechowywanych w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku.

Zgodnie z art. 2 i art. 4 w/w ustawy, w przypadku nieodebrania depozytu w terminie 3 lat od dnia 31.03.2025 r, z mocy prawa nastąpi jego likwidacja w postaci przejścia praw do depozytu na rzecz Skarbu Państwa. W celu odbioru wymienionego depozytu, należy zgłosić się wraz z dokumentami tożsamości oraz dokumentami potwierdzającymi uprawnienia do depozytu do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białystoku, ul. M. Skłodowskiej Curie 24A, Dział Finansowo-Księgowy pokój 22, V pięto Administracja.

Lista depozytów znajduje się w załączniku

Na podstawie art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 18.10.2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów, z uwagi na brak możliwości doręczenia wezwania do odbioru depozytu lub nieustalenie osoby uprawnionej, wzywam wszystkie osoby uprawnione (właścicieli lub osoby posiadające inny tytuł prawny po jego wykazaniu stosownym dokumentem) do niezwłocznego odbioru w terminie najpóźniej 3 lat liczonych od dnia 31.03.2025 r. niżej wymienionych depozytów przechowywanych w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku.

Zgodnie z art. 2 i art. 4 w/w ustawy, w przypadku nieodebrania depozytu w terminie 3 lat od dnia 31.03.2025 r, z mocy prawa nastąpi jego likwidacja w postaci przejścia praw do depozytu na rzecz Skarbu Państwa. W celu odbioru wymienionego depozytu, należy zgłosić się wraz z dokumentami tożsamości oraz dokumentami potwierdzającymi uprawnienia do depozytu do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białystoku, ul. M. Skłodowskiej Curie 24A, Dział Finansowo-Księgowy pokój 22, V pięto Administracja.

Lista depozytów znajduje się w załączniku

Na podstawie art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 18.10.2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów, z uwagi na brak możliwości doręczenia wezwania do odbioru depozytu lub nieustalenie osoby uprawnionej, wzywam wszystkie osoby uprawnione (właścicieli lub osoby posiadające inny tytuł prawny po jego wykazaniu stosownym dokumentem) do niezwłocznego odbioru w terminie najpóźniej 3 lat liczonych od dnia 31.08.2024 r. niżej wymienionych depozytów przechowywanych w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku.

Zgodnie z art. 2 i art. 4 w/w ustawy, w przypadku nieodebrania depozytu w terminie 3 lat od dnia 31.08.2024 r, z mocy prawa nastąpi jego likwidacja w postaci przejścia praw do depozytu na rzecz Skarbu Państwa. W celu odbioru wymienionego depozytu, należy zgłosić się wraz z dokumentami tożsamości oraz dokumentami potwierdzającymi uprawnienia do depozytu do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białystoku, ul. M. Skłodowskiej-Curie 24A, Dział Finansowo-Księgowy pokój 22, V pięto Administracja.

Lista depozytów znajduje się w załączniku:

W konferencji uczestniczyli współpracownicy profesora, lekarze i przedstawiciele innych klinik, a także przyjaciele i znajomi z całej Polski. Było naukowo, ale przede wszystkim bardzo osobiście. Wspominano wspólną pracę, trudne decyzje, sukcesy i tysiące pacjentów, którym profesor i kierowany przez niego zespół pomogli wrócić do zdrowia.

Prof. Tomasza Hirnlego żegnał rektor Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku prof. dr hab. n. med. Marcin Moniuszko. Podkreślał, że profesor przez lata pokazywał, czym jest prawdziwe przywództwo.

– Chciałbym podziękować Panu Profesorowi za świetny przykład czegoś, co osobiście niezwykle cenię jako osoba, której powierzono funkcję kierowniczą. Nie sztuką jest być liderem, kiedy wszystko wokół się pięknie układa. Prawdziwego lidera poznaje się wtedy, kiedy życie zaczyna wystawiać przeszkody, czasami bardzo, bardzo wysokie – mówił rektor.

Jak podkreślał, prof. Hirnle wielokrotnie udowadniał, że nawet w obliczu trudności potrafi iść do przodu z podniesioną głową i realizować wyznaczone cele.

– Za tę lekcję, Panie Profesorze, ogromnie dziękuję. Myślę, że jest to doskonały przykład dla wszystkich, którzy czasami myślą, że można już odpuścić – dodał prof. Marcin Moniuszko.

Rektor odniósł się także do planów profesora po zakończeniu pracy zawodowej. Prof. Hirnle wraca w rodzinne strony – do Wrocławia, ale, jak żartobliwie zauważył rektor, Wrocław ma być raczej bazą do dalszych podróży i odkrywania świata.

W imieniu dyrekcji i społeczności Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego profesora żegnała dr hab. n. med. Marzena Wojewódzka-Żelezniakowicz, zastępca dyrektora ds. lecznictwa. Dziękowała nie tylko za tysiące wykonanych operacji, ale przede wszystkim za stojących za nimi ludzi.

– Mówimy „operacja”, ale myślimy o tym, że to są ludzie. Każdy operowany pacjent to był lęk, niepokój rodziny i bliskich, ale także trudna decyzja: czy operacja będzie dobrym wyborem, czy ryzyko przeważy korzyści, czy korzyści przeważą nad ryzykiem. To tysiące decyzji, często bardzo trudnych. I za to Panu Profesorowi dziękuję – podkreślała.

Dr hab. Marzena Wojewódzka-Żeleźniakowicz zwróciła również uwagę na jeden z najważniejszych efektów wieloletniej pracy prof. Hirnlego – zespół, który po sobie zostawia.

– Lider charakteryzuje się tym, że zostawia po sobie ludzi, którzy ten „wózek” pociągną dalej. Pan Profesor zostawia zespół pracowity, ambitny i chętny do pracy. Zostawia Pan również swojego następcę, który będzie kontynuował wytyczony szlak – mówiła.

Jednym z ważnych celów, które profesor stawia przed kliniką, jest rozwój transplantologii m.in. wprowadzenie przeszczepów serca.

 – Obiecujemy, że będziemy ten cel konsekwentnie realizować – zapewniła.

Wiceszefowa USK podkreślała także osobiste cechy profesora.

– Dziękujemy Panu Profesorowi za bycie człowiekiem ogromnej kultury, ogromnej klasy i elastyczności w różnego rodzaju rozmowach, za zrozumienie tematów i spraw, które czasami są trudne – mówiła.

Dla profesora był to symboliczny moment zamknięcia ważnego rozdziału zawodowego.

– Życzymy Panu, żeby te plany, które kiedyś były mniej istotne, stały się teraz ważne i doczekały się realizacji. Żeby szczęśliwie realizował Pan swoje marzenia, w dobrym zdrowiu, i zachował jak najlepsze wspomnienia o Białymstoku i Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku – zakończyła.

Prof. Hirnle związany jest z Białymstokiem i Kliniką Kardiochirurgii w naszym szpitalu od 2003 roku. Przez ponad dwie dekady kierował Kliniką, rozwijając jej działalność kliniczną i naukową. W tym czasie ośrodek stał się ważnym miejscem na Podlasiu zajmującym się leczeniem chorób serca i podejmującym się także skomplikowanych i nowatorskich zabiegów.

Za swoją działalność lekarską i wkład w rozwój Białegostoku prof. Tomasz Hirnle otrzymał honorowe wyróżnienie Prezydenta Miasta „Urbi Meritus – Zasłużony Miastu”. 5 września, podczas konferencji „Dokąd zmierza kardiochirurgia?”, podsumowano również 25 lat działalności Kliniki Kardiochirurgii w Białymstoku. Przez ostatnie ćwierćwiecze wykonano tam pond 16 tys. operacji. W 2025 – było ich 782. Co ważne śmiertelność w białostockiej Klinice jest niższa (2,88 proc.) niż średnia w Polsce (3,84 proc.) .

Prof. Hirnle przyjechał do Białegostoku na miejsce dr. hab. Bronisława Czecha, który był pierwszym kierownikiem nowo utworzonej kardiochirurgii i który dość niespodziewanie opuścił Białystok w 2003 roku. Prof. Hirnle po przyjeździe zamieszkał w domu komunalnym przyznanym z zasobów miasta. Przez 23 lata zorganizował doskonale działającą klinikę i wykształcił zespół specjalistów.

– To trochę smutna chwila, że prof. Hirnle wyjeżdża z Białegostoku. Chciałoby się go zatrzymać, ale to są nieubłagane decyzje podjęte osobiście – mówił prezydent Truskolaski. – Chciałbym mu dziś podziękować, że 23 lata był w Białymstoku. Przyjechał z Wrocławia, miasta wtedy dużo lepiej rozwiniętego niż Białystok. Tutaj spędził z nami prawie ćwierć wieku. Pan profesor, jakbym miał jakieś skojarzenie z postacią literacką, to przypomina mi prof. Wilczura z powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. Bo to wspaniały człowiek, wspaniały lekarz i dodatkowo jeszcze los przyniósł mu wiele przykrych sytuacji, które wydarzyły się tu, niestety, w naszym mieście. Pamiętamy, że został niesprawiedliwie posądzony o to, czego nie zrobił. I miał z tego powodu ogromne problemy osobiste.

Prezydent przypomniał, jak wielu osobom, mieszkańcom Białegostoku i Podlasia, prof. Hirnle uratował zdrowie i życie. Wyraził nadzieję, że profesor będzie odwiedzał Białystok.

– Zostanie Pan w naszej pamięci i naszym sercu, z wdzięcznością za to wszystko, co Pan zrobił. Człowiek wielkiego serca, a niezwykle skromny – mówił prezydent.

Przez lata Klinika Kardiochirurgii bardzo się zmieniła i rozrosła. Jeszcze ćwierć wieku temu większość operacji była wykonywana z otwarciem klatki piersiowej. Teraz około 30 proc. stanowią zabiegi z minidostępu. Ten fakt podkreślił prof. Marcin Moniuszko, rektor UMB.

– Ostatnie ćwierćwiecze to okres niezwykle dynamicznego rozwoju podlaskiej kardiochirurgii – mówił prof. Marcin Moniuszko, rektor UMB. – I za to jesteśmy ogromnie wdzięczni Panu Profesorowi. To okres, kiedy w białostockim ośrodku klinicznym dzięki Panu Profesorowi wprowadzono wiele nowych metod terapeutycznych związanych z kardiochirurgią. Dzięki temu udało się uratować zdrowie i życie setek pacjentów, głównie mieszkańców Podlasia. Wyrazy ogromnej wdzięczności za wychowanie kolejnych pokoleń kardiochirurgów, bo Pan Profesor pozostawia zespół specjalistów, którzy dzieło rozwoju podlaskiej kardiochirurgii będą kontynuować.

Dr hab. Marzena Wojewódzka-Żelezniakowicz, zastępca dyrektora ds. lecznictwa w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku, przypomniała, że kierowana przez prof. Hirnlego Klinika Kardiochirurgii jest jedyną placówką o takim profilu na Podlasiu.

– Bardzo dziękuję w imieniu naszej społeczności, w imieniu naszych pacjentów, za to przychodzenie wieczorami – mówiła dr Wojewódzka-Żelezniakowicz. – Choć nie musiał Pan przychodzić poza godzinami pracy, wtedy, kiedy były trudne sytuacje na dyżurze, Pan przyjeżdżał i pomagał swoim młodym lekarzom. Serdecznie za to dziękuję. Mam nadzieję, że ten drugi etap życia będzie przyjemny, relaksacyjny i szczęśliwy.

Prof. Hirnle przyznał, że emerytura będzie „100-procentowa”. Definitywnie zdejmuje fartuch lekarza, zamierza jedynie odpoczywać, podróżować i do końca życia być na wakacjach. Dziś zwrócił się też do dziennikarzy obecnych na spotkaniu u prezydenta: – A ja z kolei muszę powiedzieć, że przez cały okres mojej pracy bardzo dobrze współpracowało mi się z mediami. Pracowałem w różnych miejscach w Polsce i za granicą, ale jedna rzecz, która mnie bardzo uderzyła na początku mojej pracy, to niezwykłe zaufanie pacjentów. Pacjenci mówili mi: „Proszę mi tego zbyt dokładnie nie tłumaczyć, proszę robić. Ja wiem, że Pan wie, co robić”. To chyba najtrudniejsze wyzwanie dla chirurga, żeby sprostać takiemu zaufaniu – mówił.

Ta historia zaczęła się od choroby, która przez długi czas może pozostawać niemal niewidoczna. Kardiomiopatia przerostowa jest najczęstszą chorobą serca o podłożu genetycznym. Najczęściej jest związana z dziedziczną mutacją genetyczną i może dotknąć osoby młode, które wcześniej nie miały żadnych problemów zdrowotnych. U Sebastiana choroba występowała w bliskiej rodzinie. Lekarze zasugerowali więc, aby przebadano również chłopca i jego siostrę. W 2020 roku rodzina zrobiła badania. Wynik był jednoznaczny – siostra jest zdrowa, natomiast u Sebastiana wykryto ekstremalną postać kardiomiopatii przerostowej

Przez ostatnie cztery lata 17-latek pozostawał pod opieką Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu. Lekarze próbowali za pomocą leków spowolnić rozwój choroby. Niestety, mimo leczenia stan chłopca stopniowo się pogarszał. Ostatnio Sebastian miał już poważne problemy z codziennym funkcjonowaniem. Pojawiła się duszność, coraz trudniej było mu wykonywać codzienne czynności. Lekarze w Zabrzu zakwalifikowali go do przeszczepienia serca.

Rodzina zaczęła szukać innego rozwiązania

Dla rodziców informacja o konieczności transplantacji była ogromnym przeżyciem. Zaczęli szukać informacji o innych możliwościach leczenia. I wtedy trafili w internecie na informacje o Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku i operacyjnym leczeniu kardiomiopatii przerostowej. To właśnie nasz szpital kilka lat temu  szeroko informował o nowatorskiej metodzie operacyjnego leczenia tej choroby. Lekarze z Kliniki Kardiochirurgii jako pierwsi w Polsce wdrożyli bardzo precyzyjną metodę miektomii chirurgicznej z wykorzystaniem wydrukowanego w technologii 3D modelu serca pacjenta. Przez kolejne miesiące rodzice i lekarze rozważali dwie możliwości: przeszczepienie serca albo operację. Ostatecznie decyzję podjął sam Sebastian. 17-latek zdecydował, że chce podjąć próbę operacji i uniknąć transplantacji.

Serce wydrukowane w technologii 3D

Kardiomiopatia przerostowa polega m.in. na nadmiernym pogrubieniu mięśnia sercowego, przede wszystkim lewej komory i przegrody międzykomorowej. W części przypadków przerośnięty mięsień powoduje zwężenie drogi, którą krew wypływa z lewej komory do aorty. Serce staje się sztywne, gorzej się rozkurcza, a jego zdolność do skutecznego pompowania krwi może być coraz mniejsza. Pacjenci skarżą się na duszność, osłabienie, zawroty głowy, omdlenia czy bóle w klatce piersiowej. Choroba może również prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca i nagłego zatrzymania krążenia.

W przypadku Sebastiana konieczne było usunięcie nadmiaru przerośniętej tkanki.

I właśnie tutaj ogromne znaczenie ma technologia opracowana przez dr. Uladzimira Andrushchuka, który pracuje w Klinice Kardiochirurgii USK.

Najpierw wykonywana jest tomografia komputerowa serca pacjenta. Następnie lekarze robią „wirtualny” zabieg z optymalnym zakresem wycięcia mięśnia sercowego i drukują na drukarce 3D wyniki w skali 1:1. Potem sterylizują ten model 3D i zabierają na salę operacyjną. Pacjent zostaje podłączony do krążenia pozaustrojowego, a serce zostaje zatrzymane. Kardiochirurdzy usuwają następnie nadmiar mięśnia milimetr po milimetrze, porównując wycinaną tkankę z wcześniej przygotowanym modelem.

Jeśli usunie się zbyt mało tkanki, zabieg może nie przynieść oczekiwanego efektu. Jeśli usunie się jej zbyt dużo, może dojść do bardzo poważnych powikłań, m.in. powstania ubytku w przegrodzie międzykomorowej. Model 3D pozwala lekarzom dokładnie określić, ile tkanki należy usunąć i jaki powinien być kształt resekowanej części mięśnia.

Szansa na normalne życie

Operacja 17-latka odbyła się tydzień temu. Była bardzo trudna. Ale zabieg zakończył się sukcesem. Podczas operacji dr Andrushchuk usunął 17,8 grama tkanki (przeciętnie w poprzednich operacjach usuwał jedynie 6-8 gram).

– Przegroda w sercu Sebastiana była bardzo gruba, była około 3 razy grubsza niż powinna być. To nie pozwalało sercu ani prawidłowo się skurczyć ani rozkurczyć. Tak gruby przyrost jest bardzo rzadki – przyznaje dr Andrushchuk. – Zabieg polegał na wycięciu tej pogrubiałej przegrody.

Podczas operacji lekarze nie rozcinają sercą – tylko dostają się do środka przez przeciętą aortę. Tamtędy wkładają narzędzia, by potem troszkę na „wyczucie” usunąć odpowiednią ilość tkanki.

– Sebastian jest młodym człowiekiem, jego aorta jest mała, ma tylko około 2,5 cm średnicy. I to była największa trudność – dodaje dr Andrushchuk. – Bo przez tą małą średnicę musieliśmy wejść na głębokość około 8-9 cm w głąb serca i wyciąć na tej głębokości przy tak małej dostępności odpowiednią ilość przegrody. Nie więcej i nie mniej. To nie było łatwe. Ale udało się.

Dodatkowo podczas operacji naprawili zastawkę aortalną i wszczepili elektrody. Lekarze podczas dzisiejszej konferencji mówili o tym wyraźnie wzruszeni.

– Zazwyczaj operujemy osoby dużo starsze, które przeżyły swoje życie. Stąd operacja tak młodej osoby rodziła duże emocje – przyznaje prof. Tomasz Hirnle, kierownik Kliniki Kardiochirurgii USKwB.

Sebastian szybko wraca do zdrowia. Jego stan z dnia na dzień się poprawia. Według lekarzy istnieje około duża szansa, że w przyszłości nie będzie wymagał przeszczepienia serca. Chłopak jutro ma już opuścić szpital i wrócić do domu. Przez najbliższe miesiące musi na siebie uważać, bo miał przecięty mostek – nie może podnosić ciężkich przedmiotów.

– Ale w przyszłości będzie mógł podnosić swoją dziewczyny, jak będzie ją mieć – dodaje dr Andrushchuk.

Sebastian ma dużo planów na przyszłość.

– Czuje się lepiej, nie męczę się – mówi. – Emocjonalnie chce mi się płakać ze szczęścia. Bardzo dziękuje wszystkim.

Teraz chce skończyć kurs na strażaka ochotnika. I chce jeździć na akcję ze swoim tatą Krzysztofem, strażakiem OSP. W najbliższym czasie planują też razem jechać na ryby. A zawodowo – chce pracować jako elektromonter urządzeń sanitarnych.

Przez ostatnie dwa lata dr Andrushchuk zoperował w USK około 50 osób. Były to osoby z całej Polski i zza granicy. Skuteczność zabiegów wyniosła prawie 100 proc.

– Serce „poleciało” do Wrocławia

– Wątroba „pojechała” do Warszawy.

– Nerki i rogówki pozostały w Białymstoku – zostały przeszczepione dwóm około 60-letnim pacjentom zakwalifikowanym do transplantacji – kobiecie z Ostródy i mężczyźnie z Lublina. 

To ósme pobranie wielonarządowe w naszym szpitalu w tym roku.

Za każdą taką akcją stoi ogromna praca i koordynacja dziesiątek osób – lekarzy, pielęgniarek, koordynatorów transplantacyjnych, anestezjologów, personelu technicznego oraz służb odpowiedzialnych za transport. Wszystko musi być zaplanowane i przeprowadzone z ogromną precyzją, bo w transplantologii ogromne znaczenie ma czas (serce i płuca muszą zostać przeszczepione w ciągu 4 godzin, wątroba 12 godzin, a nerki 24 godzin). Wczoraj mogliśmy zobaczyć tę logistykę także na własne oczy. Na dachu naszego szpitala wylądował policyjny śmigłowiec Bell. Takie lądowania są stosunkowo rzadkie. Tym razem śmigłowiec był częścią niezwykle ważnej operacji logistycznej, której celem było jak najszybsze przetransportowanie narządów na lotnisko w Modlinie, a stamtąd kolejnym samolotem do Wrocławia. Do Białegostoku przyjechał także zespół transplantacyjny z Warszawy.

W tym wszystkim najważniejsza jest historia Dawczyni i Jej Rodziny. W obliczu ogromnej tragedii podjęli decyzję, dzięki której inni ludzie otrzymają szansę na życie, zdrowie i powrót do normalności

Utrata pola widzenia, postępujące zaniewidzenie, a jednocześnie prawidłowo wyglądająca gałka oczna i rezonans magnetyczny, który nie pokazuje żadnych nieprawidłowości. Dla części pacjentów taka sytuacja oznacza miesiące poszukiwania przyczyny i nieskutecznego leczenia. W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku działa zespół, który od lat zajmuje się tymi trudnymi do wyjaśnienia przypadkami zaburzeń widzenia. Pacjenci z całej Polski trafiają tu na specjalistyczną diagnostykę, a w wybranych przypadkach także na małoinwazyjne operacje, których celem jest uratowanie widzenia.

– Od kilkunastu lat zajmujemy się zaburzeniami widzenia o niejasnej etiologii, czyli takimi, w których przyczyna nie jest oczywista. Co ważne, nie wynikają one bezpośrednio z choroby gałki ocznej. A w takich przypadkach okuliści niewiele mogą pomóc – mówi dr hab. Tomasz Łysoń, kierownik Kliniki Neurochirurgii z USK.

Objawy pojawiają się najczęściej nagle. Pacjenci są w stanie czytać, rozpoznawać szczegóły, ale jednocześnie stopniowo tracą widzenie obwodowe. Pole widzenia zaczyna się zawężać, bywa, że proces postępuje w ciągu zaledwie kilku tygodni. Pacjent trafia do okulisty, który nie stwierdza choroby w obrębie gałki ocznej, a wykonywany rezonans magnetyczny nie wykazuje ewidentnych nieprawidłowości, jak obecność guza czy krwiaka. Tak było w przypadku 53-letniego pana Zbigniewa Kłosowskiego z Ostródy. Pewnego dnia – w lutym – obudził się, spojrzał przed siebie i zauważył, że nie widzi żony, która stała z boku. Trafił najpierw do dwóch okulistów, potem neurologa, a na koniec na neurochirurgię do szpitala w Olsztynie. Tam lekarze przebadali go z wszystkich stron. Wysunęli podejrzenie zaburzeń ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego.

– Mózg znajduje się w zamkniętej przestrzeni czaszki. Każdego dnia organizm produkuje około pół litra płynu mózgowo-rdzeniowego, który następnie krąży i jest wchłaniany. Jeżeli jego odpływ lub wchłanianie zostają zaburzone, może dojść do wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego – tłumaczy dr hab. Łysoń. – Oczy są w pewnym sensie „wypustką” mózgu. Nerw wzrokowy otoczony jest wypustką opony mózgu, w której znajduje się również płyn mózgowo-rdzeniowy. Dlatego zaburzenia ciśnienia mogą bezpośrednio wpływać na funkcjonowanie nerwu wzrokowego. Jednym z objawów może być obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, który można wykryć podczas specjalistycznego badania okulistycznego.

Co istotne, problemy te występują częściej u osób z otyłością, ale choć rzadziej, zdarzają się też u pacjentów o prawidłowej masie ciała. Diagnostyka wymaga współpracy wielu specjalistów z: okulistyki, neurologii, neurochirurgii, a w wybranych przypadkach także laryngologii.

Lekarze z Olsztyna przebadali Pana Zbigniewa i postawili właściwą diagnozę – problem z płynem mózgowo-rdzeniowych i obrzęk nerwu wzrokowego.

– Pani ordynator powiedziała mi: musi Pan jechać do Białegostoku, tylko tamtejsi lekarze są w stanie Panu pomóc – mówi mężczyzna.

Białostoccy lekarze mają duże doświadczenie i jako jedyni w Polsce są w stanie pomóc takim pacjentom. Już kilka lat temu w białostockiej Klinice, wykorzystując znajomość technik endoskopowych w operacjach mózgu, kręgosłupa, a także oczodołu, lekarze opracowali metodę małoinwazyjnego zabiegu: endoskopowe odbarczenie nerwu wzrokowego poprzez wykonanie nacięcia pochewki nerwu wzrokowego. Takiemu zabiegowi poddany został Pan Zbigniew.

– Nerw wzrokowy znajduje się wewnątrz specjalnej osłonki – pochewki nerwu wzrokowego, w której obecny jest płyn mózgowo-rdzeniowy – tłumaczy dr hab. Łysoń. – Jeżeli płyn gromadzi się pod zwiększonym ciśnieniem, pochewka może się rozdąć, a ciśnienie może prowadzić do obrzęku tarczy nerwu wzrokowego oraz uciśnięcia nerwu wzrokowego, a w efekcie do pogorszenia widzenia. My przez niewielkie nacięcie spojówki, bez przecinania mięśni poruszających gałką oczną, docieramy do pochewki nerwu wzrokowego tuż za gałką oczną i wykonujemy w niej mikronacięcie. Płyn mózgowo-rdzeniowy może dzięki temu wypłynąć, przez co likwidujemy ucisk na nerw wzrokowy.

Operacja endoskopowa, którą miał wykonaną Pan Zbigniew – to zabieg bardzo mało inwazyjny.  Klasyczna metoda stosowana w innych ośrodkach na świecie, umożliwia osiągniecie celu, jednak wymaga przecięcia mięśnia poruszającego gałką oczną, który musi być ponownie zszyty. Takie postępowanie może wiązać się m.in. z przejściowymi zaburzeniami ustawienia oka czyli np. zezem i długotrwałym gojeniem.

– W naszej technice nie przecinamy mięśnia, nie uszkadzamy żadnych struktur w oczodole, oprócz spojówki i pochewki nerwu – wyjaśnia specjalista. – Spojówka goi się szybko i jeśli zabieg przebiega bez powikłań, nie pozostawia widocznej blizny, a pacjenci właściwie mogliby opuścić szpital tego samego dnia, gdyby nie konieczność przeprowadzenia kontrolnych badań okulistycznych.

Zabieg choć trwa niecałą godzinę, jest bardzo trudny technicznie i wymaga specjalistycznych narzędzi. Za to efekty bywają spektakularne. U części pacjentów poprawa pojawia się niemal natychmiast po zabiegu. Nie oznacza to jednak, że operacja zawsze kończy całe leczenie.

– Ten zabieg często kupuje nam czas. Jeżeli uda się odbarczyć nerw i poprawić widzenie, mamy możliwość dalszej, spokojnej diagnostyki i leczenia przyczyny problemu. U części pacjentów efekt utrzymuje się długotrwale, ale u niektórych konieczne jest dalsze postępowanie – tłumaczy lekarz.

Jak podkreślają lekarze bardzo ważny jest tu czas. Im szybciej pacjent zostanie zdiagnozowany i zoperowany, tym większe są szanse na powodzenie.

 – Ważny czas diagnozowania i czas do leczenia – mówi Łukasz Lisowski, okulista z Kliniki Okulistyki USK. – Przyjeżdżają do nas pacjenci z całej Polski i zza granicy. I czasem zdarza się, że ten czas niedowidzenia trwa na tyle długo, że zmiany są nieodwracalne i już nie możemy pomóc.

Pan Zbigniew zabieg przeszedł w środę 19 sierpnia. Dziś (21 sierpnia) został wypisany do domu. Kontrola potwierdziła, że ustąpił obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. Później, kiedy oko się zagoi, pacjent przejdzie pełną ocenę okulistyczną, która pozwoli określić, w jakim stopniu poprawiło się jego widzenie i zostanie ustalony plan dalszej diagnostyki i ewentualnego leczenia.

Białostocki ośrodek nie tylko leczy pacjentów, ale też analizuje wyniki i prowadzi badania naukowe dotyczące tych rzadkich i trudnych zaburzeń widzenia. Powstało z tego kilka prac naukowych. W ostatnim czasie ukazała się nawet publikacja na ten temat w bardzo prestiżowym, amerykańskim Journal of Neurosurgery – jednym z najważniejszych czasopism neurochirurgicznych na świecie.

w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku 14 sierpnia (piątek) jest dniem wolnym od pracy.W tym dniu nie pracują poradnie specjalistycznie i administracja.

Kliniki/Oddziały oraz Zakłady Diagnostyczne pracują jak w dni wolne od pracy.